september 25

Verslaving is…

0  comments

Verslaving is…

Als je zoekt op internet dan kun je makkelijk 5 tot 10 verschillende definities en visies vinden over verslaving. Als leek weet je vaak niet wat je nou moet geloven en wat je ermee aan moet. Wat je wel weet is dat de verslaving een verwoestend effect heeft en dat je eraan onderdoor gaat.

Ik heb al die definities en visies onderzocht, en ik heb gekeken naar de overeenkomsten tussen de 500 cliënten die ik heb gesproken in de afgelopen jaren. En dan kies ik voor een hele simpele en duidelijke definitie, die voor iedereen herkenbaar is en voor iedereen te begrijpen is.

Deze definitie komt van dr. Gabor Maté, een arts uit Canada die 12 jaar heeft gewerkt met ernstig verslaafden in Vancouver.

Zijn definitie is als volgt:

Je bent verslaafd als je:

  • Iets inneemt of iets doet dat je op de korte termijn een goed gevoel geeft,
  • en dat op de lange termijn meer schade oplevert dan voordelen,
  • en waar je niet meer mee kunt stoppen, ook al wil je er wel mee stoppen,
  • en dat cravings/zucht/trek/hunkering oplevert als je er te lang mee stopt.

Hij zegt dus dat deze 4 kenmerken, die allemaal aanwezig moeten zijn, laten zien of iemand wel of niet verslaafd is. Deze kenmerken kun je als naaste van een verslaafde waarschijnlijk in een paar minuten beantwoorden en toetsen.

Ik heb veel naasten gesproken die vertelden dat ze heftige discussies en ruzies hadden over de vraag of die ander nou wel of niet verslaafd was. Mijn idee hierover is dat je die discussie beter niet kunt voeren, want een verslaafde zal pas erkennen dat hij verslaafd is als het echt niet anders kan, als hij echt aan de grond zit. Tot dat moment zal hij in alle toonaarden ontkennen dat hij verslaafd is.

 Je kunt zelf bepalen met bovenstaande definitie of de ander verslaafd is, en dan je plan bepalen hoe je de verslaving wilt gaan bestrijden.

Overigens hoeft iemand niet dagelijks te gebruiken om aan deze definitie te voldoen. Ook als iemand bijvoorbeeld 1 keer per week losgaat en veel drank of drugs gebruikt, of elke donderdag naar het casino gaat, kan er sprake zijn van verslaving.

“Als ik eerder had geweten dat mijn partner zeker wel verslaafd kon zijn, ook al gebruikte hij maar 1 keer per week cocaïne, dan had ik misschien eerder aan de bel kunnen trekken.”
Lara, ex-partner van John, nu 2 jaar clean van coke.

Verslaving is een hersenziekte?

Verslaving wordt ook gezien als een ziekte van de hersenen. Het reptielenbrein (het oudste deel van onze hersenen wat onze verre voorouders al hadden) wordt door de verslaving ontregeld. De aanmaak van dopamine zorgt voor een prettig gevoel, en beloont ons voor gezonde activiteiten zoals eten, bewegen, sociale contacten en seks. Bij actieve verslaving wordt een buitengewoon grote hoeveelheid dopamine aangemaakt, waardoor het reptielenbrein een seintje krijgt dat dit een gezonde activiteit is. Het gezond verstand, dat in een jonger deel van onze hersenen zit, de prefrontale cortex, wordt dan door het reptielenbrein ‘gegijzeld’, en de verslaafde wordt toch gemotiveerd om meer te gebruiken. Daarnaast leidt verslaving tot tolerantie, wat wil zeggen dat je steeds meer nodig hebt voor hetzelfde effect van je middel of gedrag. Die combinatie van dopamine-aanmaak en tolerantie is een kansloze mix van machteloosheid.

Verslaving is een reactie op trauma?

Het woord trauma komt uit het Latijn en betekent letterlijk ‘letsel, verwonding’.  Net als een snee in je arm, een gebroken been, een hersenschudding, is psychisch trauma een wond die je hebt opgelopen in je leven. Als die wond goed heelt dan heb je er geen last van. Maar als die wond niet goed wordt behandeld, dan kan het voor altijd pijn blijven doen of tot een gevoeligheid leiden.

We kennen allemaal de grote trauma’s zoals seksueel misbruik, huiselijk geweld, oorlog, ongelukken en natuurrampen. Maar er zijn ook ‘kleine’ trauma’s zoals de scheiding van je ouders, een ziekenhuisopname, een moeilijke geboorte, gepest zijn op school, niet mee kunnen komen door dyslexie, adhd of autisme, er niet bij horen op school of in een vriendengroep, verdwaald zijn, door een ouder in de steek gelaten zijn, een ernstige ziekte, overlijden van een dierbare, etc.

Uit onderzoek is zelfs gebleken dat je tijdens de zwangerschap al een trauma kunt ontwikkelen als je moeder veel stress of angst ervaart, bijvoorbeeld door oorlog of een agressieve partner.

De kern van een traumatische gebeurtenis is dat je iets ervaart dat zeer beangstigend of stressvol is, en dat je die situatie niet kunt beïnvloeden. Je kunt niet vechten of vluchten.

Van de circa 500 cliënten die ik heb gesproken, was er precies 1 waarbij we niets traumatisch konden ontdekken in het levensverhaal, precies 1. Zijn ouders waren wel gescheiden, maar hij vond zelf dat hij daar echt geen last van had gehad. Hij had gewoon de pech dat hij op zijn viertiende in een vriendengroep kwam van oudere jongens die allemaal alcohol en coke gebruikten, waardoor hij dat ook ging doen en verslaafd raakte.

Maar al die andere mannen en vrouwen hadden allemaal 1 of meer traumatische ervaringen in hun levensverhaal zitten. In de kliniek waar ik werk schrijven de cliënten in de eerste week hun levensverhaal en lezen dit voor aan hun groepsgenoten. Als therapeut ben ik daar dan bij en geef ik uitleg over het effect van die trauma’s en leg het verband uit met hun verslaving. Dan zie je de kwartjes vallen en beginnen mensen te begrijpen waarom ze gevoelig zijn voor verslaving.

Later in het programma leg ik dan uit dat die trauma’s geen excuus zijn om door te gaan met gebruiken, maar ik leg daarbij wel uit dat het niet hun schuld was dat zij iets nodig hadden om zich beter te voelen, want het trauma ‘schuurde van binnen’ en gaf een klein of groot onbehaaglijk gevoel. Het verslavende middel of gedrag gaf ‘verzachting’ voor het trauma.

Verslaving is een gebrek aan wilskracht?

Dat heb ik eigenlijk niet kunnen ervaren in mijn werk. Aan de buitenkant lijkt het wel soms een gebrek aan wilskracht of lage motivatie. Dan zie je bijvoorbeeld dat een cliënt een paar weken clean is en gemotiveerd is. En dan opeens, van de een op de andere dag, valt hij terug in gebruik. Wat lijkt op een gebrek aan wilskracht is vaak een sterke emotionele pijn of ernstig fysiek ongemak. Meestal is er een trigger zoals een ruzie, schuldgevoel of verdriet, en is de herstellende verslaafde nog niet in staat om daar goed mee om te gaan. De oude gewoonte, de verslaving neemt het dan weer standaard over. Het is gelukkig mogelijk om de volgende dag het herstel weer op te pakken en weer door te gaan.

Wat kun je doen?

Wil je meer weten over verslaving of over mijn manier van werken bel dan gerust voor een kennismaking of download het gratis eBook onderaan deze pagina.

Hartelijke groet,

André Jansen

Loved this? Spread the word


Soortgelijke blogs

Veerkracht is onmisbaar bij verslaving

Read More

Compassie?

Read More

Wat is verslaving werkelijk?

Read More
{"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}

Download gratis het ebook

Basiskennis verslavingsherstel voor naasten van verslaafden

__CONFIG_colors_palette__{"active_palette":0,"config":{"colors":{"fe382":{"name":"Main Accent","parent":-1}},"gradients":[]},"palettes":[{"name":"Default Palette","value":{"colors":{"fe382":{"val":"var(--tcb-skin-color-0)"}},"gradients":[]},"original":{"colors":{"fe382":{"val":"rgb(19, 114, 211)","hsl":{"h":210,"s":0.83,"l":0.45}}},"gradients":[]}}]}__CONFIG_colors_palette__
Download
>